Behoudend bestuur, baldadige studenten

Jan Pieter Rottier

Op de Vijverberg golden strenge regels, maar veel studenten beantwoordden die met baldadig gedrag. De docenten zaten er tussenin. Een verslag van de eerste jaren van de school.

Zonder veel moeite was het groepje studenten de kamer van directeur Verhoeff binnengekomen. Daar, achter het bureau stond zijn luxe bureaustoel. De jongeren pakten de stoel op, sleepten ‘m naar de zolder van de school, en zetten er een witte wc-pot voor in de plaats. “Nou, Verhoeff ging door het dak van kwaadheid’’, zegt Ide Zinkstok (66), destijds docent Nederlandse taalvaardigheid. ,”En wij hadden de grootste lol omdat die man helemaal door het lint ging’’, vult oud-student Cock Walraven (60) aan.

Kritischer op de school

De baldadigheid begon pas vanaf 1975, het tweede jaar van de school. Een groep studenten kreeg steeds meer moeite met de strenge regels van het bestuur. En ze werden ook steeds kritischer op de school. De jongeren waren na dat eerste jaar ook vrijer geworden. Dat kwam onder andere omdat velen op kamers waren gegaan, en zo los kwamen van hun ouders en hun strenge gereformeerde opvoeding. Velen kozen dat tweede jaar ook om ‘sociaal kultureel werker’ worden, een beroep waar je veel vrijheid had.

Verschillen, geen tegenstelling

Zo ontstonden er langzaamaan twee groepen: een groep rustigere, en een groep wildere studenten. Het waren vooral de ‘sociaal kultureel werkers’ die herrie schopten. ,,Er waren verschillen onder studenten, geen tegenstellingen’’, benadrukt Jan van der Kolk (60), destijds gymdocent. “Iedereen herkende elkaar in de drive om iets voor de samenleving te gaan doen.’’

De studenten herkenden elkaar ook in het geloof

“We spraken veel met elkaar over God en gingen ook regelmatig samen naar elkaars kerk’’, vertelt oud-student Arie Euwijk (61). Hij erkent dat er ook studenten waren die tegen het geloof aan schopten of zich ervan losmaakten. Maar voor velen kwam de baldadigheid niet voort uit een hekel aan het geloof. Geloven en rebels-zijn gingen goed samen, vertelt Cock Walraven. “Ik steigerde vooral met mijn mond.’’

Een week geschorst

De studenten waren baldadig geworden, omdat ze niet meer tegen de strenge regels op school konden. Een regel was dat studenten iedere maandagmorgen naar de weekopening moesten komen. Alleen wie ver weg woonde, mocht de viering overslaan. Studenten hadden het een keer helemaal gehad met die afspraak. Een aantal jongeren had uitgeslapen, en zat rustig koffie te drinken op station Ede-Wageningen. Directeur Verhoeff had dat gehoord. En hij stormde de stationsrestauratie binnen en iedere student die hij zag, werd een week geschorst. “Toen is er een academiebreed protest ontstaan’’, zegt Euwijk. “Iedereen vond dat Verhoeff veel te streng had opgetreden.’’ Maar het hielp niets: de schorsingen bleven gehandhaafd.

Geen linkse school

Het bestuur was dus behoudend, en daar had het een aantal redenen voor. De schoolleiding wilde koste wat het kost voorkomen dat de school te links werd. De academie was namelijk opgericht als reactie op christelijke scholen die wel een ruk in die richting hadden gemaakt, zoals De Horst in Driebergen. “Het draaide op die scholen niet meer om de relatie God-mens, maar om de relatie mens-mens. Daar was volgens hen God’’, legt Van der Kolk uit. “God had daar dus een hele andere plek gekregen.’’

De achterban was erg belangrijkvoor voor de school

Het bestuur wilde ook niet botsen met de gereformeerde achterban. Euwijk weet nog goed hoe belangrijk die groep was. Hij had een les over voorbehoedsmiddelen, over hoe ze daar als cultureel werker het beste mee konden omgaan. Euwijk, lachend: “We moesten dit van de docent met een zekere zorgvuldigheid naar de buitenwereld communiceren. Ze wilden niet dat het verhaal ging dat op school de condooms over tafel gingen.’’ De achterban was erg belangrijk voor de school: de gereformeerde kerk had de aanzet tot de oprichting gegeven en gemeenteleden betaalden ook via collectes mee aan de school. De Vijverberg kreeg de eerste jaren namelijk nog geen subsidie van de overheid.

Tussen bestuur en studenten

De docenten stonden tussen het behoudende bestuur en de baldadige studenten. Docenten en bestuur deelden de drive om een goede, christelijke opleiding op te zetten. Dat ‘samen zoeken’ ging in goede sfeer vertelt Ide Zinkstok. Tegelijk waren veel docenten zelf ook nog jong. Ze kwamen vaak net van hun eigen opleiding af. Zij hadden meer feeling met de jongeren, en wilden meer met de tijd meegaan. Maar ook zij liepen soms tegen het strakke schoolbeleid aan.

Af van dat krampachtige

“Wij vonden ook wel dat er dingen anders moesten’’, zegt Ide Zinkstok. En Van der Kolk zegt: “Wij wilden ook af van dat krampachtige.’’  Leen Walraven (66), destijds docent psychologie, heeft een goed voorbeeld van dat ‘krampachtige’. Terwijl hij les gaf, deed hij onderzoek naar een nieuwe hulpverleningsvorm. Over de therapie was veel discussie in de christelijke wereld en daarom wilde het schoolbestuur Leens scriptie inzien. Leen, nog steeds verbaasd: ,,Pas als die goedgekeurd werd, kreeg ik een vaste aanstelling.’’

Kringgesprekken gingen bij student thuis verder

Ook zochten docenten en studenten elkaar na schooltijd op. Soms gingen kringgesprekken bij een student thuis verder. Docenten sportten ook samen met studenten, en kwamen zelfs op hun verjaardag. Van de twintig docenten ging zeker de helft naar de feestjes. Van der Kolk: “Ik liep ook gewoon de feestje af.’’  Cock Walraven kan haar verjaardag van 17 december 1977 nog goed herinneren. Een stuk of twintig mensen waren er op haar feestje in haar studentenhuis. En na afloop bleef iedereen slapen, ook de docenten. Op deze verjaardag werden zij verliefd op docent Leen. Cock Walraven: “Toen mijn ouders mij de volgende ochtend kwamen ophalen, zat Leen daar nog. Verbaasd riepen ze uit: ‘is dat een docent?’’’ De relatie werd al snel door iedereen geaccepteerd, en niet veel later trouwden ze.

Voor dit interview is gesproken met: Jan van der Kolk (60), van 1975 tot nu gymdocent Leen Walraven (66), van 1974 tot 2010 docent psychologie Cock Walraven (60), van 1974 tot 1978 student Teus van de Lagemaat (57), van 1974 tot 1978 student Ide Zinkstok (66), van 1974 tot 2011 docent Nederlandse taalvaardigheid Pauline Zinkstok (66), van 1974 tot 1979 en van 1993-2006 docent sociologie Arie Euwijk (61), van 1974 tot 1978 student